Tynk gipsowy czy cementowo-wapienny to jedna z pierwszych decyzji przy wykańczaniu domu i od niej zależy koszt tynków, czas schnięcia i to, ile pracy zostanie malarzowi. Porównujemy oba tynki punkt po punkcie, przypisujemy je do pomieszczeń i szacujemy, ile kosztuje cały dom 150 m² w trzech wariantach. Kwoty to widełki rynkowe, a cenę wiążącą podaje ekipa w ofercie.
Czym jest tynk gipsowy, a czym cementowo-wapienny
Tynk gipsowy to sucha mieszanka na bazie gipsu, która po zmieszaniu z wodą daje plastyczną masę łatwą do wyrównania i wygładzenia. Kładzie się go zwykle w jednej warstwie grubości około 10 mm, a po zatarciu i wygładzeniu daje powierzchnię gotową pod gruntowanie i malowanie, często bez gładzi.
Tynk cementowo-wapienny to mieszanka cementu, wapna i piasku. Cement daje mu wytrzymałość i odporność na wodę, a wapno elastyczność i paroprzepuszczalność. Kładzie się go grubiej, zwykle około 15 mm, a powierzchnia po zatarciu ma drobną fakturę ziarna piasku. Jeśli chcesz gładką ścianę pod farbę, potrzebna jest na nim gładź.
Oba tynki kładzie się dziś najczęściej agregatem, a po związaniu oba dobrze trzymają się murów z cegły, pustaków ceramicznych, bloczków silikatowych i betonu komórkowego. Różnią się tym, gdzie sprawdzają się najlepiej. Szczegóły o każdym z nich znajdziesz na stronach tynk gipsowy oraz tynkowanie cementowo wapienne.
Tynk gipsowy i cementowo-wapienny w porównaniu
| Cecha | Tynk gipsowy | Tynk cementowo-wapienny |
|---|---|---|
| Odporność na wilgoć | słaba przy stałym zawilgoceniu | dobra, znosi wilgoć i zachlapania |
| Twardość i odporność na uderzenia | średnia | wysoka |
| Gładkość po zatarciu | gładka, gotowa pod malowanie | drobnoziarnista, pod gładź albo jako faktura |
| Standardowa grubość | około 10 mm | około 15 mm |
| Zużycie materiału | około 10 kg/m² | około 22,5 kg/m² |
| Czas schnięcia | około 1 dnia na 1 mm, przy 10 mm około 2 tygodni | około 3 tygodni, bo warstwa jest grubsza |
| Stawka z materiałem (netto) | od 54 do 74 zł/m² | od 66 do 90 zł/m² |
| Stawka za samą robociznę (netto) | od 36 do 48 zł/m² | od 42 do 56 zł/m² |
| Typowe pomieszczenia | pokoje, sypialnie, salon, korytarze, sufity | garaż, pralnia, piwnica, kotłownia, łazienki |
Z tabeli wynika prosta zasada. Gips wygrywa tam, gdzie liczy się gładka ściana, szybkie wykończenie i niższa cena, a cementowo-wapienny tam, gdzie ściana będzie narażona na wodę albo uderzenia.
Wilgoć i twardość, czyli gdzie który tynk
Gips nie lubi stałej wilgoci. W pokojach, sypialniach i salonie wilgotność powietrza jest umiarkowana, więc tynk gipsowy sprawdza się tam bardzo dobrze, a dodatkowo przyjemnie reguluje mikroklimat, oddając wilgoć, gdy powietrze jest suche. W pomieszczeniach, gdzie woda bywa na ścianach regularnie albo powietrze długo stoi wilgotne, lepszy jest tynk cementowo-wapienny.
Łazienka to osobny temat. W domowej łazience z wentylacją tynk gipsowy jest stosowany, pod warunkiem że strefy mokre, czyli okolice prysznica i wanny, dostają hydroizolację przed płytkami. Jeśli jednak chcesz mieć spokój bez względu na sposób użytkowania, a w łazience będzie dużo płytek, cementowo-wapienny jest bezpieczniejszym wyborem i dobrze przyjmuje klej do płytek.
Twardość ma znaczenie w garażu, kotłowni, pralni, piwnicy i na klatkach schodowych w budynkach wielorodzinnych. Tam ściany obrywają rowerem, wózkiem albo meblami, a cementowo-wapienny lepiej znosi takie uderzenia. Na elewacji żadnego z tych tynków nie stosuje się zwykle jako warstwy wierzchniej, tam pracuje tynk cienkowarstwowy.
Gładkość, schnięcie i harmonogram budowy
Gips po wygładzeniu daje ścianę, którą po wyschnięciu gruntujesz i malujesz. Na cementowo-wapiennym, jeśli chcesz gładkiej ściany, malarz musi najpierw położyć gładź, co oznacza dodatkowy materiał, dodatkowe dni pracy i dodatkowy koszt.
Czas schnięcia zależy przede wszystkim od grubości warstwy, temperatury i wentylacji. Tynk gipsowy schnie orientacyjnie około 1 dnia na każdy milimetr, więc przy 10 mm to około dwóch tygodni przy dobrej wentylacji i temperaturze powyżej 5 stopni, a w chłodzie i wilgoci dłużej. Cementowo-wapienny kładziony jest grubiej, więc potrzebuje więcej czasu, orientacyjnie około 3 tygodni. Wylewki zwykle wchodzą po tynkach, więc wybór tynku przesuwa cały harmonogram. Więcej o tym piszemy we wpisie ile schnie tynk gipsowy.
Tynki mokre kładzie się w temperaturze od 5 stopni wzwyż, więc przy pracach jesienią i zimą trzeba zapewnić ogrzewanie budynku niezależnie od rodzaju tynku.
Zestawienie kosztów dla całego domu 150 m²
Weźmy dom parterowy o powierzchni podłogi 150 m² i wysokości 2,7 m. Ma 372 m² ścian i 150 m² sufitów, w tym 77 m² ścian w dwóch łazienkach i pralni. Do tego 80 metrów bieżących narożników z listwą po około 6 zł. Budowa leży poza miastem wojewódzkim, a sufity w każdym wariancie liczymy o około 10 procent drożej niż ściany. Wszystkie kwoty to szacunek netto w widełkach rynkowych.
| Wariant | Ściany | Sufity | Narożniki | Razem netto | Razem brutto z VAT 8 procent |
|---|---|---|---|---|---|
| Cały dom tynkiem gipsowym | od 20 088 do 27 528 zł | od 8 910 do 12 210 zł | około 480 zł | od 29 478 do 40 218 zł | od 31 836 do 43 435 zł |
| Gips w pokojach, cementowo-wapienny w łazienkach i pralni | od 21 012 do 28 760 zł | od 8 910 do 12 210 zł | około 480 zł | od 30 402 do 41 450 zł | od 32 834 do 44 766 zł |
| Cały dom tynkiem cementowo-wapiennym | od 24 552 do 33 480 zł | od 10 890 do 14 850 zł | około 480 zł | od 35 922 do 48 810 zł | od 38 796 do 52 715 zł |
W wariancie mieszanym różnica względem domu w całości z gipsu to w środku widełek tylko około 1 100 zł netto, a względem domu w całości z cementowo-wapiennego oszczędzasz około 6 400 zł netto, nie licząc gładzi na ścianach.
Zmienia się też ilość materiału. Cały dom z gipsu to około 5 220 kg, czyli 174 worki po 30 kg. W wariancie mieszanym 445 m² gipsu to około 149 worków, a 77 m² cementowo-wapiennego to około 1 733 kg, czyli 58 worków. Dom w całości z cementowo-wapiennego potrzebuje około 11 745 kg, czyli 392 worków.
Dla większości domów jednorodzinnych najrozsądniejszy jest wariant mieszany: gips tam, gdzie mieszkasz, cementowo-wapienny tam, gdzie jest woda, para i ryzyko uderzeń. Rozbicie stawki znajdziesz we wpisie tynkowanie cena za m².
Tynk w mieszkaniu i na sufitach
W mieszkaniu w nowym bloku wybór jest zwykle prostszy niż w domu. Pokoje, przedpokój i garderoba idą gipsem, a jedynym kandydatem na cementowo-wapienny jest łazienka. W mieszkaniu 60 m² z łazienką 5 m² to około 20 m² ścian. Gdy wszystkie ściany są gipsowe, kosztują szacunkowo od 8 856 do 12 136 zł netto, a gdy łazienka idzie cementowo-wapiennym, cała pozycja ścian rośnie o około 240 do 320 zł netto. Mieszkanie w takim wariancie, z sufitami gipsowymi i 30 metrami narożników, to szacunkowo od 12 840 do 17 520 zł netto, czyli od 13 867 do 18 922 zł brutto poza miastem wojewódzkim.
Sufity prawie zawsze tynkuje się gipsem, także w domach z cementowo-wapiennym w części pomieszczeń. Gips jest lżejszy, łatwiej go wyrównać nad głową i daje gładką powierzchnię pod farbę. Wyjątkiem są sufity w garażu, kotłowni albo pomieszczeniach bez ogrzewania, gdzie zostaje tynk cementowo-wapienny.
Najczęstsze błędy przy wyborze tynku to:
- cementowo-wapienny w całym domu tylko dlatego, że jest twardszy, co podnosi koszt tynków i dokłada gładź we wszystkich pokojach,
- gips w garażu albo nieogrzewanej piwnicy, gdzie wilgoć i niska temperatura szybko go niszczą,
- gips w łazience bez hydroizolacji w strefie prysznica i wanny,
- zbyt wczesne wylewki albo malowanie, zanim tynk wyschnie, co wydłuża schnięcie i grozi przebarwieniami.
Jak zapytać ekipy o dwa rodzaje tynku naraz
W kalkulatorze liczysz szacunek dla rodzaju tynku, który przeważa w domu, a w zapytaniu dopisujesz, które pomieszczenia mają iść cementowo-wapiennym. Ekipa, która przed ofertą ogląda budowę i mierzy ściany, wyceni oba tynki osobnymi pozycjami. Poproś, żeby w ofercie była stawka każdego tynku, metry dla każdego z nich i narożniki osobno, wtedy łatwo porównasz kilka ofert.
Zapytanie z kalkulatora jest bezpłatne. Odzywają się ekipy z abonamentem w Twoim powiecie albo województwie, a Ty wybierasz ekipę i zawierasz z nią umowę. Jak wygląda cała droga od szacunku do wyboru ekipy, przeczytasz na stronie tynkowanie, a jak samodzielnie odebrać tynki, we wpisie odbiór tynków.